{ต้องการกลับไปอ่านบทความ ตอนที่ 1  ตอนที่ 2  ตอนที่ 3  ตอนที่ 4  ตอนที่ 5 ตอนที่ 6 และ ตอนที่ 7 ก่อน}

 ตอนที่ 8

รัฐไทยกับกลไกการติดตามสถานการณ์ด้านสิทธิ์ของสหประชาชาติ

โดย กล้วยกัทลี

เมื่อรัฐภาคีได้ลงนามในสนธิสัญญาต่างๆ แล้ว รัฐภาคีนั้นก็มีหน้าที่ผูกพันในสนธิสัญญา คือ นอกจากหน้าที่ในการเคารพ ปกป้อง และทำให้บรรลุผลแล้ว รัฐยังต้องจัดทำรายงานสถานการณ์เกี่ยวกับสิทธิต่างๆ ที่ระบุไว้ในแต่ละสนธิสัญญา เสนอต่อคณะกรรมการฯ ตามระยะเวลาที่กำหนด 

โดยหลักการแล้วการทำรายงานชิ้นแรกจะเริ่มขึ้นภายหลังการเข้าเป็นภาคีได้หนึ่งหรือสองปี ส่วนรายงานชิ้นต่อๆ ไปก็อยู่ในระยะสี่ถึงห้าปี (ยกเว้น ICERD ต้องส่งทุกสองปี) หรือแล้วแต่คณะกรรมการจะร้องขอ  ส่วนแบบแผนการทำรายงานนั้น ทางสหประชาชาติได้ให้แนวทางไว้อย่างชัดเจน  ส่วนหน้าที่การทำรายงานนั้นก็ขึ้นอยู่กับว่ารัฐจะมอบหมายให้ใครและหน่วยงานใดทำ 

การเข้าเป็นภาคีของรัฐไทยในสนธิสัญญาต่างๆ พอประมวลได้ดังนี้ 

 (อ่านพันธกรณีด้านสิทธิมนุษยชนเพิ่มเติมได้จากแหล่งข้อมูลต่อไปนี้ คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ http://www.nhrc.or.th/menu_content.php?doc_id=29)องค์การสหประชาชาติhttp://www.unhchr.ch/TBS/doc.nsf/NewhvVAllSPRByCountry?OpenView&Start=170&Count=15&Expand=171#171) 

จากตารางจะเห็นได้ว่า เกิดความล่าช้าในการส่งรายงานของทุกสนธิสัญญา ทั้งนี้เนื่องมาจากปัจจัยหลายประการ แต่ประการหนึ่งคงจะหนีไม่พ้นเรื่องความไม่พร้อมของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการจัดทำรายงาน เมื่อไม่พร้อม ก็ไม่สามารถจัดเก็บและรวบรวมข้อมูลได้อย่างเป็นระบบ  นอกจากนั้น อาจเป็นได้ที่ไม่มีความเข้าใจชัดเจนในข้อผูกพันที่มีต่อสนธิสัญญา คืออาจไม่ทราบว่าต้องทำรายงาน ดังนั้น จึงไม่พร้อมที่จะตั้งหน่วยงานขึ้นมารองรับ  หรืออาจขาดผู้เชี่ยวชาญในการจัดทำรายงานดังกล่าว ไม่ว่าจะเป็นนักกฎหมาย หรือผู้เชี่ยวชาญในเรื่องสิทธิด้านต่างๆ เป็นต้น 

นอกจากนี้ การทำรายงานเป็นภาษาอังกฤษ ก็นับเป็นภาระที่ยากลำบากพอสมควรสำหรับประเทศไทย 

อย่างไรก็ดี การที่เราได้ยินผู้นำของรัฐไทยกล่าวว่า “UN ไม่ใช่พ่อ” จึงสะท้อนความไม่เข้าใจของผู้นำต่อภาระผูกพันที่รัฐไทยต้องมีต่อสนธิสัญญาที่ได้เข้าเป็นภาคีไว้  ภาระผูกพันที่สหประชาชาติมีหน้าที่ติดตาม สนับสนุน ช่วยเหลือ เพื่อให้รัฐภาคีสามารถปฏิบัติตามสนธิสัญญาได้อย่างเหมาะสม 

นอกจากจะส่งรายงานแล้ว คณะกรรมการในสนธิสัญญานั้นๆ ยังได้เชื้อเชิญให้รัฐบาลส่งตัวแทนเข้าชี้แจ้งต่อคณะกรรมการฯตามวันและเวลาที่กำหนด เพื่อให้เกิดการพบปะ ซักถาม ทำความเข้าใจในเรื่องที่คณะกรรมการฯ ต้องการ ตัวอย่างเช่น หลังจากคณะกรรมการว่าด้วยเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม ได้รับรายงานชิ้นแรกที่เกี่ยวข้องกับสนธิสัญญา ICESCR จากไทยเมื่อปี 2004 (แม้ว่าจะล่าช้าไปถึงหกปี) ก็ได้กำหนดให้ไทยส่งตัวแทนเข้าพบคณะกรรมการฯในเดือนกรกฎาคม 2005 เป็นต้น  

เมื่อได้พบปะกันแล้ว คณะกรรมการจะผลิตเอกสารที่เรียกว่า ข้อสังเกต หรือ General Observation เพื่อเสนอต่อรัฐบาล ในข้อสังเกตนี้อาจมีการระบุให้รัฐตอบคำถามต่างๆ ที่ยังไม่กระจ่าง  แก้ไขการปฏิบัติงานด้านสิทธิ์ให้ถูกต้องตามพันธกรณี หรือทำรายงานที่มีข้อมูลเป็นปัจจุบันเพื่อส่งให้คณะกรรมการติดตามผลในระยะเวลาที่กำหนด 

ประชาชนของประเทศนั้นๆ สามารถใช้สิทธิ์ของตนในการติดตามการทำงานของรัฐบาล เพื่อให้เป็นไปตามข้อสังเกตที่คณะกรรมการนำเสนอ  การติดตามการดำเนินงานของรัฐโดยประชาชนนี้เองจะช่วยให้งานด้านสิทธิ์ของรัฐเป็นไปตามพันธกรณียิ่งขึ้น และยังช่วยให้ประเทศมีพัฒนาการด้านสิทธิ์ที่ก้าวหน้ายิ่งขึ้นได้ 

เขียนความคิดเห็น
ชื่อ:
หัวเรื่อง:
BBCode:
ความคิดเห็น:
รหัส:*

Powered by AkoComment 2.0!